choroby.gif - 3431 Bytes

pokrzywa.gif - 35779 Bytes POKRZYWA ZWYCZAJNA
Urtica dioica


Chyba każdy, choć raz w życiu sparzył się pokrzywą, więc z grubsza wie, jak wygląda. Krotki opis podajemy więc tylko dlatego, aby ten gatunek odróżnić od innych, mniej wartościowych, i od jasnoty, do której jest nieco podobna.
Pokrzywa zwyczajna wyrasta na wysokość 30- -150 cm. Łodygi ma czterokanciaste, sztywne "szczeciniaste". Liście jajowate, na końcu wydłużone, na brzegach ostro ząbkowane, również pokryte są sztywnymi parzącymi włoskami. Pieczenie i pojawianie się bąbli na skórze po dotknięciu pokrzywy następuje na skutek wydzielania się zawartej we włoskach kwaśnej substancji, w skład, której wchodzi między innymi kwas mrówkowy.
Kwiaty, bardzo drobne, zielone, zebrane są w wąskie, zwisające wiechy osadzone w kątach liści. Pokrzywa towarzyszy ludziom - najczęściej można ją spotkać w ogrodach, przy ogrodzeniach, na śmietniskach i rumowiskach. Ale rośnie tez w wilgotnych lasach i w zaroślach.
Ten niesympatyczny chwast jest bardzo wartościową rośliną. W niektórych okresach bywała ona nawet uprawiana, dostarczając włókna do wyrobu tkanin (co prawda nie najlepszej jakości). Ze względu na dużą zawartość cennych składników różnego typu od dawna stosowano ją jako dodatek do paszy dla zwierząt gospodarskich. Młode pędy można przyrządzać jak szpinak, a są nawet od niego wartościowsze. Pokrzywa jednakże jest najbardziej ceniona w ziołolecznictwie ludowym odwar wielostronne właściwości lecznicze. Wiedział już o nich Hipokrates, polecali pokrzywę św. Hildegarda i Bock.
W lecznictwie ludowym odwary stosowano na wzmocnienie organizmu, ale głównie zalecano chłostanie pokrzywą nagiego ciała, w bólach mięśniowych i kostnych.
Rośliny tej nie powinno zabraknąć ani w domowej apteczce, ani w kuchni (wiosną). Surowcem zielarskim są liście i korzenie. Pędy ścina się możliwie młode, bliska ziemi. Suszy się przez dwa dni powiązane w cienkie pęczki, a potem dosusza i wykrusza liście. Można też zbierać od razu same liście. Korzenie żółtawe, obficie rozgałęzione wykopuje się jesienią, płucze i suszy w ciepłym miejscu lub piekarniku, w temperaturze około 50st C.


POŻYTEK DLA ZDROWIA
Liście i korzenie pokrzywy powszechnie znane są jako środek moczopędny i "czyszczący krew" (usuwający szkodliwe substancje i produkty przemiany materii z organizmu). Na układ krwiotwórczy mają podobne działanie do żelaza: zwiększają liczbę czerwonych krwinek i poziom hemoglobiny. Po za tym zmniejszają krwawienie (obecność witaminy K), obniżają poziom cukru we krwi, dostarczają organizmowi soli mineralnych i witamin: B2, kwasu pantotenowego, C, K, pobudzają trawienie, działają przeciwzapalnie na układ trawienia i lekko przeciwbiegunkowo.
A więc w zaburzeniach przemiany materii, awitaminozach, po przebytych chorobach bakteryjnych i terapii antybiotykami, dla rekonwalescentów, w chorobie reumatycznej, skazie moczanowej, trądziku oraz w chorobach zapalnych dróg moczowych, nieżytach układu pokarmowego, nieznacznych biegunkach, anemii z niedoboru żelaza i w cukrzycy (najskuteczniej w początkowej fazie choroby - pokrzywa może przynieść poprawę.
We wszystkich tych przypadkach stosuje się odwar z 1 łyżki liści pokrzywy na 1 szklankę wody i pije po 1 szklanki 4 razy dziennie między posiłkami.
Medycyna ludowa zaleca picie wiosną świeżego soku z liści w celu ogólnego wzmocnienia ustroju. Jest to nieco kłopotliwe, gdyż trzeba liście zmiażdżyć i wycisnąć sok. Wystarczy pić po 1 szklanki soku dziennie. ale na to potrzeba aż około 1 kg świeżej pokrzywy. Znacznie łatwiejsze i przy tym możliwe przez cały rok jest stosowanie suchych sproszkowanych liści pokrzywy w miodzie lub w dżemie: 1 łyżeczki proszku zażywać 3 razy dziennie.
W kuchni pokrzywa też można wykorzystać z pożytkiem dla zdrowia. Są amatorzy liści pokrzywy przyrządzanych jak szpinak, są i tacy, którzy wrzucają świeże, młode liście do wiosennych sałatek. Trzeba przyznać, ze kieruje nimi zdrowy instynkt.


POŻYTEK DLA URODY
Pokrzywa to przede wszystkim lek zapobiegający wypadaniu włosów i poprawiający ich wygląd. Wchodzi w skład gotowych preparatów do włosów (np. woda pokrzywowa).
Z domowych przepisów można wypróbować następujące. Drobno posiekane liście świeże (2 szklanki) lub suszone (3 łyżki) zalać 2 szklankami wrzątku. Po wystudzeniu dodać 1 szklankę octu 4%. Podgrzanym płynem przecierać skórę głowy codziennie przez 10 dni. Odwarem (2 łyżki suszonych liści pokrzywy na 1 szklankę wody) płukać włosy po każdym myciu. Odwarem z korzeni pokrzywy (1 łyżka na 1 szklankę wody) przecierać skórę głowy co drugi dzień, przez 2-3 tygodnie; kuracja polecana przy włosach tłustych.



link.gif - 1297 Bytes

Created by: Michał Klimorowski