choroby.gif - 3431 Bytes

macierzanka.gif - 35852 Bytes MACIERZANKA PIASKOWA
Thymus serpyllum


Jak wskazuje polska nazwa gatunkowa - macierzankę najłatwiej spotkać na terenach piaszczystych. Tworzy niskie, lecz zbite "poduszki" na skrajach lasów sosnowych i przy drogach wiejskich. Rozgrzane słońcem rośliny silnie pachną; aromat ten staje się jeszcze wyraźniejszy po roztarciu liści.
Macierzanka jest krzewinką o cienkich, rozgałęzionych pędach ścielących się po ziemi. Listki ma drobne, owalne, osadzone parami. Kwiaty również drobne, o dwóch wargach, zebrane są w główkowate kwiatostany na końcach pędów. Ukazują się od czerwca do września. Historia tego skromnego i miłego dla oka ziela sięga zamierzchłych czasów. Podobno wchodziło w skład substancji do balsamowania zwłok w Egipcie. Zdaniem Pliniusza, mała macierzanka była zdolna odstraszyć groźne węże i skorpiony. Tak zwany teriak króla Syrii Antiocha - lek wszechstronny - również zawierał macierzankę.
Używano jej także jako ziela przyprawowego, traktując na równi z tymiankiem. Marcellus z Side w Pamfilii, lekarz z czasów Hadriana. zaleca żucie macierzanki dla odświeżenia oddechu.
W średniowieczu i w wiekach następnych ziele macierzanki nabrało jeszcze większego znaczenia. Stosowano ją przeciw stłuczeniom i spazmom, na katar i ból głowy, na żołądek i choroby kobiece. Do polskich tradycji należy święcenie wianuszków z macierzanki, podobnie jak z rozchodnika, w święto Matki Boskiej Zielnej. Tradycja ta znana jest też w Austrii.
Właściwości lecznicze macierzanki w wielu wypadkach zostały potwierdzone przez współczesną medycynę, toteż nie omijajmy tej rośliny obojętnie.
Macierzankę zbiera się w czasie kwitnienia, ścinając tylko gałązki z kwiatostanami i obficie ulistnione. Dolne, zdrewniałe części pędów nie nadają się do zbioru. Długi czas zalecano suszenie macierzanki tylko w temperaturze otoczenia, w miejscu cienistym. Obecnie robi się to również w piekarnikach, w temperaturze około 40st C.
Warto się zaopatrzyć w większe ilości macierzanki, jeśli się zamierza brać kąpiele z dodatkiem odwaru z tego ziela.


POŻYTEK DLA ZDROWIA
Obecnie macierzanka ma zastosowanie głównie w mieszankach ziołowych, jako środek rozkurczowy, wiatropędny, wykrztuśny i odkażający.
W bólach brzucha, wzdęciach, zaparciach może być pomocny odwar z następującej mieszanki ziół: z macierzanki piaskowej, mięty pieprzowej i ziela krwawnika, połączonych w jednakowych ilościach. Do sporządzenia odwaru bierze się 2 łyżki mieszanki na 2 szklanki wody i pije po 1/3 szklanki 3 razy dziennie po posiłkach. Odwar z samej macierzanki (1 łyżka ziela na 1 szklankę wody) pity przed jedzeniem pobudza nieco apetyt. W przeziębieniach, przewlekłych zapaleniach oskrzeli u palaczy, jako środek ułatwiający oddychanie i odkrztuszanie zalegającej lepkiej wydzieliny oraz odkażający drogi oddechowe korzystnie działa mieszanka z ziela macierzanki, ziela hizopu, korzenia mydlnicy i kwiatów podbiału.
Odwar sporządza się biorąc 2 łyżki mieszanki na 2 szklanki wody. Pić go należy 3-4 razy dziennie, po 1 -1/3 szklanki między posiłkami. Do płukania jamy ustnej i gardła (przy zapaleniu) dobrze jest połączyć macierzankę z kwiatami rumianku, liśćmi babki lancetowatej, liśćmi szałwi i kwiatami nagietka (w jednakowych ilościach), i stosować odwar z 1 łyżki tej mieszanki na 1 szklanką wody. Macierzanka w kuchni jest pożądanym dodatkiem do wołowiny, wątróbki, wieprzowiny, farszy mięsnych i pasztetów. Można stosować z powodzeniem listki świeże. Jeżeli używamy ziela suchego, dobrze jest zemleć je przed tym.


POŻYTEK DLA URODY
W leczeniu skory z objawami trądziku dobre wyniki może dać przemywanie odwarem takiej mieszanki, jak do płukania jamy ustnej, o czym była mowa wyżej. W takich samych przypadkach można też stosować kąpiele z dodatkiem macierzanki. Na pół wanny wody dodaje się odwar przygotowany z 2 szklanek ziela na 16 szklanek wody (około 41itrow).
Kąpiel taka ma ponadto działanie wyraźnie uspokajające i nasenne.



link.gif - 1297 Bytes

Created by: Michał Klimorowski