 |
JAŁOWIEC POSPOLITY Juniperus communis |
W suchych borach sosnowych i na nieużytkach widzimy często wysokie kępy krzewów o ciemnych, kłujących igłach. Czasem mają kształt smukłych kolumn - stanowiąc akcenty wśród kwitnących wrzosowisk i towarzyszących im białych brzóz. Ten "polski cyprys" (jałowiec zresztą należy do rodziny cyprysowatych) łatwo odróżnić od innych krzewów iglastych, bowiem igły ma ustawione na gałązkach po trzy w okółkach i charakterystyczne owoce przypominające czarne jagody, lecz twarde.
Rośnie na różnych glebach, a nazwa - jałowiec - do- wodzi, ze nawet na zupełnie jałowych. W średniowieczu jałowiec uważany był za lek uniwersalny. Często przypisywano mu moc magiczną, szczególnie w wierzeniach ludowych, na przykład przy wiosennym wyprowadzaniu bydła na pastwisko okadzano zwierzęta dymem jałowcowym mającym chronić je przed chorobami i urokami. Takim samym dymem odpędzano "powietrze morowe", a owoce żuto dla zabezpieczenia się przed zarazą. Zupełnie możliwe, że niektóre z tych zabobonów miały pewne racjonalne uzasadnienie. Gałązkę jałowca noszono niegdyś w kieszeni podczas długich marszów, co miało chronić skórę przed odparzeniem.
Wartość owoców jałowca znana była od dawna. Służyły do wyrobu wódki jałowcówki (ginu), do przyprawiania ciężkostrawnych mięsiw, zwłaszcza gęsiny,
a także jako środek odkażający. W dymie jałowcowym wędzono wędliny, co im nadawało niepowtarzalny smak i większą trwałość.
POŻYTEK DLA ZDROWIA
W lecznictwie zwykle nie stosuje się samych jagód jałowca, lecz wchodzą one w skład gotowych i recepturowych mieszanek ziołowych. Moczopędnie działa odwar z mieszanki owoców jałowca, ziela nawłoci, skrzypu, liści brzozy i kłącza perzu (w jednakowej ilości ziół). Odwar z 1 łyżki mieszanki na 1 szklankę wody należy pić 3 razy dziennie po 1-2 łyżki po posiłkach. Zmniejsza on obrzęki powstałe w wyniku niewydolności krążenia i mało nasilonej niedomogi nerek.
Odwar z mieszanki połączonych w jednakowych ilościach jagód jałowca, ziela dziurawca, mięty pieprzowej oraz kwiatów rumianku pospolitego (sporządzony jak wyżej) zwiększa wydzielanie soków trawiennych, żółci i ułatwia trawienie. Parę rozgniecionych jagód wrzuconych do garnka przy duszeniu mięs, drobiu, grzybów i kapusty, podnosi walory smakowe i zapachowe potraw.
U w a g a! Owoców jałowca nie można stosować w zbyt dużych dawkach oraz w ostrych schorzeniach nerek. przewodu pokarmowego i w ciąży. Zdarzają się tez przypadki uczulenia na olejki jałowca.
Created by: Michał Klimorowski