 |
BYLICA PIOŁUN, PIOŁUN Artemisia absinthium |
W dawnych powieściach występowali czasem ludzie (głównie czarne charaktery) pijący nałogowo absynt. Była to po prostu wódka piołunówka, gorzka i silnie działająca. Obecnie stwierdzono jej szkodliwość dla zdrowia i zakazano jej wyrobu, jednak z bylicą piołunem warto się zapoznać, gdyż umiejętnie stosowana ma korzystne działanie.
Jest to wysoka (ponad metr) bylina, silnie rozkrzewiona i tworząca kępy. Łodygi nad ziemią nieco drewnieją, wyżej pozostają miękkie. Liście są pierzastosieczne, przypominają nać pietruszki. Cała roślina jest pokryta gęstymi, jedwabistymi włoskami, nadającymi jej popielaty odcień. Charakterystyczne dla rośliny są kuliste, drobne koszyczki kwiatowe, osadzone wzdłuż odgałęzień szczytowych pędów. Odgałęzienia te razem tworzą dość okazałą wiechę. Drugą typową cechą piołunu jest bardzo specyficzny, ostry i korzenny aromat.
Jako ziele o wyjątkowo silnym zapachu i równie intensywnym smaku (gorzki jak piołun!) bylica piołun musiała zwrócić na siebie uwagę, toteż dzieje ma długie i barwne. Podobno znana była już w starożytnym Egipcie, gdzie kapłani używali jej w obrzędach związanych z kultem Izydy. Rzymianie dodawali piołunu do napoju dla zwycięzców zawodów i do win (zresztą dotychczas bywa dodawany w minimalnej ilości do wermutów). Pisali też o piołunie Owidiusz, Teofrast i Pliniusz Starszy, ale wiadomości o jego zastosowaniu są niekiedy zabobonami. Na przykład według Pliniusza piołun włożony pod poduszkę miał sprowadzać sen, zaś wetknięty między bieliznę miał odstraszać pchły, wszy i pluskwy. Tabernae-montanus twierdził, że piołun łagodzi charakter kobiet swarliwych, a Dioskorides radził dodawać piołunu do atramentu, aby do ksiąg nie dobrały się myszy.
Bylica piołun występuje pospolicie w całym kraju, na słonecznych, kamienistych zboczach, przy drogach, budynkach i na rumowiskach. Jednak amatorskiego zbioru i stosowania bez zaleceń lekarza nie polecamy, gdyż przedawkowanie może prowadzić do zatruć i zaburzeń czynności mózgu.
POŻYTEK DLA ZDROWIA
Ziele piołunu bywa wykorzystywane w lecznictwie jako środek pobudzający wytwarzanie soków żołądkowych, enzymów trawiennych i żółci. W zmniejszonym wytwarzaniu soków trawiennych, również u osób starszych ze zmianami zanikowymi błon śluzowych przewodu pokarmowego można - w porozumieniu z lekarzem - stosować odwar z 1 łyżeczki ziela na 1 szklanką wody; pić 3 razy dziennie po 1 łyżce pół godziny przed posiłkiem. Płyn jest bardzo gorzki!
U w a g a ! Piołunu nie wolno stosować w ciąży, przy krwawieniach z przewodu pokarmowego i żylakach odbytu. Odwar z ziela zastosowany zewnętrznie działa toksycznie na wszy i świerzbowce (a więc starożytni mieli rację!).
Created by: Michał Klimorowski